Mavzu - Maktabgacha taʼlim tashkiloti tarbiyalanuvchilari va ota-onalari uchun taʼlimiy platformalar
Reja
1. Bolalik akademiyasi, Bebbo mobil ilovasidan tarbiyaviy jarayonda foydalanish.
2. Zoom, Bandicam dasturlari yordamida tarbiyalanuvchilarning ota-onalari bilan aloqa tashkil etish, videodarslar tayyorlash.
Zamonaviy maktabgacha taʼlim tizimida raqamli taʼlimiy platformalar tarbiyaviy jarayonning ajralmas qismiga aylanib bormoqda. Bugungi kunda tarbiyalanuvchilarni har tomonlama rivojlantirish, ota-onalarni taʼlim jarayoniga faol jalb etish, tarbiyachilar ishini metodik jihatdan qoʻllab-quvvatlash masalalarida mobil ilovalar va onlayn platformalar muhim pedagogik resurs sifatida namoyon bo‘lmoqda. Ayniqsa, Bolalik akademiyasi va Bebbo kabi platformalar maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatida tarbiyaviy ishlarning sifatini oshirish, ota-onalar bilan hamkorlikni kuchaytirish hamda bolalarning yosh xususiyatlariga mos rivojlanishini taʼminlashga xizmat qilmoqda.Maktabgacha taʼlimning asosiy vazifasi bolaning jismoniy, aqliy, nutqiy, ijtimoiy-emotsional va axloqiy rivojlanishini uygʻun holda taʼminlashdan iborat. Ushbu jarayonda anʼanaviy mashgʻulotlar bilan bir qatorda, raqamli vositalardan oqilona foydalanish bolaning qiziqishini oshiradi, taʼlim-tarbiya jarayonini yanada samarali va uzluksiz qiladi. Ayniqsa, ota-onalar uchun moʻljallangan taʼlimiy platformalar oilada tarbiya jarayonining izchilligini taʼminlashga yordam beradi.Bolalik akademiyasi platformasi maktabgacha yoshdagi bolalar uchun milliy qadriyatlar, yosh psixologiyasi va pedagogik talablar asosida ishlab chiqilgan taʼlimiy va tarbiyaviy kontentlarni oʻz ichiga oladi. Ushbu platformada bolalarning yosh bosqichlariga mos ertaklar, rivojlantiruvchi oʻyinlar, mantiqiy topshiriqlar, nutqni rivojlantirishga qaratilgan mashqlar, milliy va umuminsoniy qadriyatlarni singdiruvchi videodarslar joylashtirilgan. Platformaning asosiy afzalligi shundaki, u tarbiyachi – bola – ota-ona uchligi asosida ishlaydi. Yaʼni, tarbiyachi mashgʻulot uchun tavsiya etilgan materiallardan foydalanadi, bola ularni qiziqarli shaklda oʻzlashtiradi, ota-ona esa uy sharoitida mazkur faoliyatni davom ettirish imkoniyatiga ega boʻladi.Bolalik akademiyasidan tarbiyaviy jarayonda foydalanish bolalarda mustaqil fikrlash, ijodiy yondashuv, milliy qadriyatlarga hurmat, muloqot madaniyati va ijtimoiy moslashuvchanlik kabi sifatlarni shakllantirishga xizmat qiladi. Masalan, platformadagi milliy ertaklar orqali bolalarda yaxshilik va yomonlikni farqlash, mehnatsevarlik, kattalarga hurmat, doʻstlik kabi axloqiy fazilatlar mustahkamlanadi. Rivojlantiruvchi oʻyinlar esa bolaning diqqat, xotira, tafakkur va tasavvurini rivojlantiradi.Tarbiyachilar uchun Bolalik akademiyasi metodik jihatdan qulay platforma hisoblanadi. Chunki undagi materiallar Davlat maktabgacha taʼlim standartlari va yosh xususiyatlariga mos holda tuzilgan. Tarbiyachi mashgʻulot mavzusiga mos kontentni tanlab, uni guruhdagi bolalarning individual ehtiyojlariga moslashtirishi mumkin. Bu esa individuallashtirilgan taʼlim tamoyilini amaliyotga joriy etishga imkon beradi. Shu bilan birga, platformadan foydalanish tarbiyachining raqamli kompetensiyasini oshiradi, zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qoʻllashga undaydi.Ota-onalar uchun Bolalik akademiyasi platformasi uyda tarbiyaviy muhitni tashkil etishda muhim yordamchi vosita hisoblanadi. Ota-onalar bolasi bilan birgalikda mashgʻulotlar bajarishi, ertaklar oʻqishi yoki tomosha qilishi orqali farzandining qiziqishlari va qobiliyatlarini chuqurroq anglaydi. Bu jarayon oilada emotsional yaqinlikni mustahkamlaydi, ota-onaning pedagogik madaniyatini oshiradi. Natijada maktabgacha taʼlim tashkiloti va oila oʻrtasidagi hamkorlik yanada kuchayadi.Bebbo mobil ilovasi esa asosan ota-onalar uchun moʻljallangan bo‘lib, bolalarni tarbiyalash va rivojlantirishda ilmiy asoslangan tavsiyalarni taqdim etadi. Ilova bolalarning tugʻilganidan boshlab maktab yoshiga qadar boʻlgan davrini qamrab oladi va har bir yosh bosqichi uchun alohida rivojlanish tavsiyalari, oʻyinlar, mashqlar hamda kundalik faoliyat gʻoyalarini taklif etadi. Bebboning asosiy ustunligi shundaki, u ota-onaga bolaning rivojlanish jarayonini kuzatish, baholash va qoʻllab-quvvatlash imkonini beradi.
Bebbo ilovasidan tarbiyaviy jarayonda foydalanish ota-onalarda ongli ota-onalik madaniyatini shakllantiradi. Ilovada berilgan tavsiyalar orqali ota-onalar bolaning emotsional holatini tushunish, stress va xavotirni kamaytirish, ijobiy xulq-atvorni ragʻbatlantirish usullarini oʻrganadi. Masalan, ilovadagi emotsional rivojlanishga oid boʻlimlar orqali ota-onalar bolaga mehr va eʼtibor ko‘rsatishning samarali usullarini amaliyotda qoʻllaydi. Bu esa bolaning ruhiy barqarorligini taʼminlashga xizmat qiladi.Maktabgacha taʼlim tashkilotlari tarbiyachilari Bebbo ilovasidan ota-onalar bilan pedagogik hamkorlik vositasi sifatida foydalanishlari mumkin. Tarbiyachi ota-onalarga ilovadan foydalanishni tavsiya etib, uy sharoitida bajarilishi lozim bo‘lgan tarbiyaviy faoliyatlarni muvofiqlashtiradi. Natijada bogʻcha va oila tarbiyasi oʻrtasida uzviylik yuzaga keladi. Bu esa bolada barqaror tarbiyaviy muhit shakllanishiga olib keladi.Bolalik akademiyasi va Bebbo platformalaridan birgalikda foydalanish maktabgacha taʼlim tizimida kompleks yondashuvni taʼminlaydi. Bolalik akademiyasi bolaga moʻljallangan taʼlimiy kontentni taqdim etsa, Bebbo ota-onaga metodik va psixologik koʻmak beradi. Ushbu uygʻunlik natijasida bola bogʻchada olgan bilim va tarbiyasini uyda mustahkamlaydi, ota-ona esa tarbiyachi bilan bir yoʻnalishda ishlaydi. Bu jarayon bolada ijobiy xulq, mustaqillik va oʻziga ishonchni rivojlantiradi.Shuningdek, ushbu platformalardan foydalanish inklyuziv taʼlim nuqtayi nazaridan ham muhim ahamiyatga ega. Raqamli kontent orqali rivojlanishida turli ehtiyojlari boʻlgan bolalar uchun moslashtirilgan materiallardan foydalanish mumkin. Bu esa har bir bolaning imkoniyatlarini hisobga olgan holda tarbiyaviy ishlarni tashkil etishga zamin yaratadi.Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida raqamli ta’limiy platformalardan foydalanish faqatgina qo‘shimcha resurs sifatida emas, balki tarbiyaviy jarayonni tashkil etishning strategik vositasi sifatida ko‘rilishi lozim. Ayniqsa, Bolalik akademiyasi va Bebbo platformalaridan foydalanish tarbiyachilarning pedagogik faoliyatini tizimlashtirish, ota-onalarning tarbiya jarayonidagi mas’uliyatini oshirish va bolalarda uzluksiz rivojlanish muhitini shakllantirish imkonini beradi.Tarbiyaviy jarayonda platformalardan foydalanishning tashkiliy modeli
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ushbu platformalarni joriy etishda bosqichma-bosqich tashkiliy modelni qo‘llash maqsadga muvofiq hisoblanadi. Birinchi bosqichda tarbiyachilar va metodistlar platformalar imkoniyatlari bilan tanishtiriladi, ularning funksional jihatlari tushuntiriladi. Ikkinchi bosqichda ota-onalar uchun qisqa o‘quv-treninglar tashkil etilib, platformalardan foydalanish madaniyati shakllantiriladi. Uchinchi bosqichda esa tarbiyaviy faoliyat bog‘cha va oila o‘rtasida yagona reja asosida olib boriladi.Mazkur model orqali tarbiyachi faqat mashg‘ulot o‘tkazuvchi emas, balki tarbiyaviy jarayon koordinatori sifatida namoyon bo‘ladi. U Bolalik akademiyasi orqali bolalarga berilgan topshiriqlarni Bebbo ilovasi orqali ota-onalarga tushuntirib, uy sharoitida davom ettirilishini ta’minlaydi.Bolaning ijtimoiy-emotsional rivojlanishida platformalarning roli
Maktabgacha yosh davri bolaning ijtimoiy va emotsional kompetensiyalari shakllanadigan eng muhim bosqich hisoblanadi. Bolalik akademiyasidagi interaktiv materiallar bolalarda o‘z his-tuyg‘ularini anglash, boshqalarning hissiyotlariga nisbatan empatiya ko‘rsatish, muloqot qilish va jamoada o‘zini tutish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Bebbo ilovasi esa ota-onalarga bolaning emotsional holatini tushunish, unga to‘g‘ri munosabat bildirish va ijobiy xulq-atvorni rag‘batlantirish bo‘yicha aniq tavsiyalar beradi.Masalan, bola bog‘chada tengdoshlari bilan kelishmovchilikka duch kelgan holatda, tarbiyachi Bolalik akademiyasidagi mos mavzuli materiallardan foydalanadi. Ota-ona esa Bebbo ilovasida berilgan tavsiyalar orqali uyda ushbu holatni tahlil qilib, bolaga to‘g‘ri psixologik yordam ko‘rsatadi. Natijada tarbiya jarayoni uzluksiz va muvofiqlashtirilgan shaklda amalga oshiriladi.Nutq va tafakkurni rivojlantirishda raqamli platformalar
Bolalik akademiyasida joylashtirilgan ertaklar, dialogli mashqlar va tasviriy topshiriqlar bolalarning nutqiy faolligini oshirishga xizmat qiladi. Raqamli formatdagi materiallar bolaning e’tiborini uzoqroq saqlab turadi, uni mustaqil fikrlashga undaydi. Bebbo ilovasida esa ota-onalar uchun nutqni rivojlantirishga oid kundalik mashg‘ulotlar tavsiya etiladi, bu esa bolaning lug‘at boyligini oshirishga yordam beradi.
Mazkur yondashuv natijasida bola nafaqat bog‘chada, balki uyda ham rivojlanish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Bu esa maktabgacha ta’limda individual rivojlanish trayektoriyasini shakllantirishga zamin yaratadi.Ota-onalar pedagogik madaniyatini oshirishdagi ahamiyati
Bebbo ilovasi ota-onalar uchun raqamli pedagogik maslahat platformasi vazifasini bajaradi. Ilovadagi tavsiyalar ota-onalarga bolani jazolashdan ko‘ra tushunish, buyruq berishdan ko‘ra muloqot qilish, tanqid qilishdan ko‘ra qo‘llab-quvvatlash muhimligini anglatadi. Bu esa oilaviy tarbiyada ijobiy psixologik muhitni shakllantiradi.Bolalik akademiyasi esa ota-onalarga bolalar ta’limida faol ishtirok etish imkonini beradi. Ota-ona bolasi bilan birga mashg‘ulotlarda qatnashib, uning qiziqishlari va qobiliyatlarini yaxshiroq anglay boshlaydi. Natijada ota-onaning ta’lim jarayoniga bo‘lgan mas’uliyati oshadi.Tarbiyachilar uchun metodik va professional rivojlanish imkoniyatlari
Raqamli platformalardan foydalanish tarbiyachilarning zamonaviy pedagogik kompetensiyalarini rivojlantiradi. Tarbiyachi ta’limiy kontentni tanlash, moslashtirish va baholash jarayonida innovatsion yondashuvlarni qo‘llaydi. Bu esa kasbiy o‘sish va metodik mahoratni oshirishga xizmat qiladi.
Raqamli tarbiyaning xavfsizlik va me’yoriy jihatlari
Platformalardan foydalanishda raqamli gigiyena va bolalarning yosh xususiyatlarini hisobga olish muhim hisoblanadi. Tarbiyachilar va ota-onalar ekran vaqtini me’yorida tashkil etishi, raqamli faoliyatni an’anaviy o‘yinlar va jismoniy harakatlar bilan uyg‘unlashtirishi lozim. Bu esa bolaning sog‘lom rivojlanishini ta’minlaydi.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’limiy platformalardan foydalanish faqatgina tarbiyaviy faoliyatni tashkil etish bilangina cheklanmaydi, balki tarbiya natijalarini baholash va monitoring qilish imkonini ham yaratadi. Zamonaviy yondashuvda tarbiyaviy jarayon samaradorligi bolaning kundalik xulqi, ijtimoiy moslashuvi, mustaqil faoliyati va emotsional holati orqali aniqlanadi. Shu nuqtayi nazardan, Bolalik akademiyasi va Bebbo platformalaridan foydalanish tarbiyaviy jarayonni tahlil qilishda muhim axborot manbai bo‘lib xizmat qiladi.
Tarbiyaviy natijalarni aniqlashda raqamli monitoring yondashuvi
Bolalik akademiyasi orqali tashkil etilgan mashg‘ulotlar bolalarning faolligi, qiziqishi va ishtiroki darajasi asosida tahlil qilinishi mumkin. Tarbiyachi bolaning muayyan faoliyatda faol yoki sust ishtirok etishini kuzatib, uning individual rivojlanish ehtiyojlarini aniqlaydi. Ushbu kuzatuvlar tarbiyachiga bolaga nisbatan moslashtirilgan tarbiyaviy yondashuvni tanlash imkonini beradi.
Bebbo ilovasi esa ota-onalar tomonidan bolaning kundalik holati, kayfiyati va xulqidagi o‘zgarishlarni qayd etishga yordam beradi. Bu ma’lumotlar tarbiyachi bilan og‘zaki yoki yozma muloqot orqali muhokama qilinib, tarbiyaviy strategiyalarni aniqlashtirishda foydalaniladi. Natijada tarbiya jarayoni subyektiv fikrga emas, real kuzatuvlarga asoslanadi.
Raqamli portfel asosida bolaning rivojlanishini hujjatlashtirish
Zamonaviy maktabgacha ta’lim amaliyotida bolaning rivojlanishini aks ettiruvchi raqamli portfel tushunchasi tobora keng qo‘llanilmoqda. Bolalik akademiyasi platformasida bajarilgan ijodiy ishlar, chizmalar, hikoyalar va o‘yin natijalari bolaning individual yutuqlarini ifodalaydi. Ushbu materiallar bolaning rivojlanish dinamikasini ko‘rsatadi va ota-onalar uchun tushunarli dalil vazifasini bajaradi.
Raqamli portfel orqali bolaning qaysi yo‘nalishda tez rivojlanayotgani, qaysi jihatlarda qo‘shimcha e’tibor zarurligi aniqlanadi. Bu esa tarbiyachi va ota-onaning birgalikdagi pedagogik qarorlar qabul qilishiga zamin yaratadi.
Tarbiyaviy jarayonda refleksiya va tahlil madaniyatini shakllantirish
Ta’limiy platformalardan foydalanish tarbiyachilar faoliyatida refleksiya madaniyatini rivojlantiradi. Har bir mashg‘ulotdan so‘ng tarbiyachi bolalarning reaksiyasi, ishtiroki va natijasini tahlil qilib, keyingi faoliyatni rejalashtiradi. Bu jarayonda raqamli kontent tarbiyachiga o‘z ishini qayta ko‘rib chiqish, metodik xatolarni aniqlash va takomillashtirish imkonini beradi.
Ota-onalar ham Bebbo ilovasi orqali o‘z tarbiyaviy yondashuvlarini tahlil qilishga o‘rganadi. Ilovada berilgan tavsiyalarni amaliyotda qo‘llash natijasida ota-ona bolaning xulqidagi o‘zgarishlarni kuzatib, o‘z faoliyatini baholaydi. Bu esa oilada ongli va mas’uliyatli tarbiyani shakllantiradi.
Tarbiyaviy platformalar asosida ijtimoiy hamkorlikni rivojlantirish
Bolalik akademiyasi va Bebbo platformalari maktabgacha ta’lim tashkilotining faqat ichki faoliyatini emas, balki ijtimoiy hamkorlikni ham rivojlantirishga xizmat qiladi. Tarbiyachilar ota-onalar bilan muntazam axborot almashinuvi orqali umumiy tarbiyaviy maqsadlarni belgilaydi. Bu hamkorlik bolaga nisbatan turli talablardan kelib chiqadigan ziddiyatlarning oldini oladi.
Shuningdek, platformalar orqali tarbiyachilar metodistlar, psixologlar va boshqa mutaxassislar bilan maslahatlashib, tarbiyaviy faoliyatni boyitishi mumkin. Natijada maktabgacha ta’lim tashkilotida ochiq va ko‘p tomonlama tarbiyaviy muhit shakllanadi.
Barqaror tarbiyaviy muhitni ta’minlashdagi ahamiyati
Raqamli platformalar asosida olib borilgan tarbiyaviy jarayon bolada barqarorlik hissini shakllantiradi. Bola bog‘cha va uyda bir xil qadriyatlar, talablar va munosabatlar bilan to‘qnashadi. Bu esa bolaning ichki ishonchini mustahkamlaydi, xavfsizlik va barqarorlik tuyg‘usini rivojlantiradi.
Barqaror tarbiyaviy muhit bolaning keyingi ta’lim bosqichlariga moslashuvini osonlashtiradi. Bola maktabga tayyorlanish jarayonida mustaqil fikrlash, muloqot qilish va muammolarni hal etish ko‘nikmalariga ega bo‘ladi.
Uzoq muddatli pedagogik ta’sir va kutilayotgan natijalar
Bolalik akademiyasi va Bebbo platformalaridan tizimli foydalanish uzoq muddatda maktabgacha ta’lim sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Tarbiyachilar faoliyati aniq rejalashtirilgan, ota-onalar esa pedagogik jihatdan tayyor bo‘ladi. Bolalarda esa ijtimoiy moslashuvchanlik, emotsional barqarorlik va o‘qishga bo‘lgan ijobiy munosabat shakllanadi.
2.Zoom, Bandicam dasturlari yordamida tarbiyalanuvchilarning ota-onalari bilan aloqa tashkil etish, videodarslar tayyorlash.
Zamonaviy maktabgacha taʼlim tizimida ota-onalar bilan samarali aloqa o‘rnatish va tarbiyaviy jarayonni uzluksiz davom ettirish muhim pedagogik vazifalardan biri hisoblanadi. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi natijasida masofaviy muloqot va raqamli taʼlim shakllari keng qo‘llanilmoqda. Ayniqsa, Zoom va Bandicam dasturlari maktabgacha taʼlim tashkilotlarida ota-onalar bilan aloqani mustahkamlash, tarbiyaviy mashg‘ulotlarni masofadan turib tashkil etish hamda videodarslar tayyorlashda qulay va samarali vosita sifatida xizmat qilmoqda.Maktabgacha yoshdagi bolalar tarbiyasida oila va taʼlim tashkiloti o‘rtasidagi hamkorlik hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ota-onalar bilan doimiy va tizimli muloqot yo‘lga qo‘yilmagan taqdirda, tarbiyaviy taʼsirlar uzilib qolishi, bolada bir xil talab va qadriyatlar shakllanmasligi mumkin. Shu sababli, Zoom dasturi orqali ota-onalar bilan muntazam onlayn uchrashuvlar o‘tkazish, maslahatlar berish, tarbiyaviy masalalarni muhokama qilish maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyatida muhim o‘rin egallaydi. Zoom platformasi real vaqt rejimida ko‘p ishtirokchini birlashtirish, audio va video aloqa o‘rnatish, ekran almashish, yozib olish kabi imkoniyatlarga ega bo‘lib, tarbiyachilarga ota-onalar bilan samarali muloqot olib borish imkonini yaratadi.Zoom orqali tashkil etilgan ota-onalar yig‘ilishlari an’anaviy uchrashuvlarga nisbatan qulayroq bo‘lib, vaqt va masofa muammosini bartaraf etadi. Ota-onalar ish joyidan yoki uy sharoitidan chiqmagan holda tarbiyachi bilan bog‘lanishi, farzandining rivojlanishi, xulqi va mashg‘ulotlardagi ishtiroki haqida batafsil ma’lumot olishi mumkin. Bunday uchrashuvlarda tarbiyachi bolalarning kundalik faoliyati, guruhdagi tarbiyaviy ishlar, rejalashtirilgan tadbirlar haqida tushuntirish beradi, ota-onalarning savollariga javob qaytaradi. Natijada ota-onalar o‘z farzandining taʼlim-tarbiyasiga nisbatan yanada mas’uliyat bilan yondashadi.Zoom dasturi, shuningdek, individual maslahatlar o‘tkazishda ham samarali hisoblanadi. Ayrim bolalarning rivojlanishida uchraydigan qiyinchiliklar, xulq-atvoridagi o‘ziga xos jihatlar yoki emotsional holati bo‘yicha tarbiyachi ota-ona bilan alohida onlayn suhbat o‘tkazishi mumkin. Bu jarayonda maxfiylik saqlanadi, muammo batafsil muhokama qilinadi va birgalikda pedagogik yechimlar ishlab chiqiladi. Bunday yondashuv ota-onalar bilan ishonchli hamkorlikni mustahkamlaydi.
Masofaviy tarbiyaviy ishlarni tashkil etishda videodarslar tayyorlash alohida ahamiyatga ega. Aynan shu jarayonda Bandicam dasturi muhim texnik vosita bo‘lib xizmat qiladi. Bandicam yordamida tarbiyachi kompyuter ekranida bajarilayotgan harakatlarni, slaydlar, rasmlar, audio va video materiallarni yozib olib, sifatli videodarslar tayyorlashi mumkin. Ushbu videodarslar bolalar va ota-onalar uchun qulay va tushunarli bo‘lib, ularni istalgan vaqtda qayta ko‘rib chiqish imkonini beradi.Bandicam orqali tayyorlangan videodarslar maktabgacha yoshdagi bolalarning yosh xususiyatlariga mos tarzda qisqa, ravon va ko‘rgazmali bo‘lishi lozim. Masalan, ranglar, shakllar, sonlar, oddiy mehnat ko‘nikmalari yoki axloqiy tarbiya mavzulariga oid videolar bolalarda qiziqish uyg‘otadi. Tarbiyachi o‘z nutqini ravon, sodda va tushunarli qilib, bolaga murojaat shaklida olib boradi. Bu esa bolaning diqqatini jalb etadi va videodarsni oson qabul qilishiga yordam beradi.Videodarslarning yana bir muhim jihati shundaki, ular ota-onalar uchun ham metodik qo‘llanma vazifasini bajaradi. Ota-ona videodarsni ko‘rib, tarbiyachi tomonidan tavsiya etilgan mashg‘ulotlarni uy sharoitida qanday tashkil etish kerakligini tushunib oladi. Natijada bola bog‘chada o‘rganayotgan ko‘nikmalarni uyda mustahkamlaydi, tarbiyaviy jarayon uzluksiz davom etadi. Bu esa maktabgacha taʼlimda muhim bo‘lgan “bog‘cha – oila” uzviyligini taʼminlaydi.Zoom va Bandicam dasturlaridan foydalanish tarbiyachilarning kasbiy faoliyatida ham ijobiy o‘zgarishlar keltirib chiqaradi. Tarbiyachi raqamli texnologiyalar bilan ishlashni o‘rganadi, o‘z pedagogik mahoratini yangi shakllarda namoyon etadi. Videodars tayyorlash jarayonida tarbiyachi mavzuni aniq rejalashtiradi, asosiy maqsad va vazifalarni belgilaydi, natijaga yo‘naltirilgan faoliyatni tashkil etadi. Bu esa tarbiyachining metodik saviyasini oshirishga xizmat qiladi.Shu bilan birga, ushbu dasturlardan foydalanishda me’yor va xavfsizlik masalalariga alohida e’tibor qaratish zarur. Videodarslar davomiyligi bolalarning yoshiga mos bo‘lishi, ekran oldida uzoq vaqt qolib ketishining oldi olinishi lozim. Zoom orqali o‘tkaziladigan uchrashuvlarda shaxsiy ma’lumotlarni himoyalash, begona shaxslarning ulanib ketishiga yo‘l qo‘ymaslik muhim hisoblanadi. Bu borada tarbiyachi va ota-onalar raqamli madaniyat qoidalariga amal qilishi zarur.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ota-onalar bilan ishlashda zamonaviy raqamli vositalardan foydalanish pedagogik hamkorlikning mazmunini tubdan o‘zgartirmoqda. Endilikda aloqa faqat axborot yetkazish bilan cheklanmay, balki pedagogik yo‘naltirish, maslahat berish va tarbiyaviy jarayonni boshqarish funksiyalarini ham o‘z ichiga olmoqda. Shu jihatdan, Zoom va Bandicam dasturlaridan foydalanish ota-onalarni tarbiyaviy jarayonning faol subyekti sifatida jalb etish imkonini beradi.Masofaviy aloqa orqali ota-onalarning tarbiyaviy mas’uliyatini oshirish Zoom orqali tashkil etiladigan muloqotlar ota-onalarda bolani tarbiyalashga nisbatan ongli yondashuvni shakllantiradi. Ota-onalar tarbiyachining tushuntirishlarini tinglabgina qolmay, balki bolaga qo‘yilayotgan pedagogik talablarning sababini, maqsadini va kutilayotgan natijasini anglay boshlaydi. Bu holat ota-onaning kundalik tarbiyaviy qarorlarini tasodifiy emas, balki pedagogik asoslangan holda qabul qilishiga olib keladi. Masofaviy uchrashuvlar davomida ota-onalar farzandining rivojlanishiga ta’sir etuvchi oilaviy muhit, kundalik tartib, muloqot uslubi kabi omillarni qayta ko‘rib chiqishga undaladi. Natijada ota-onalar o‘z tarbiyaviy rolini faqat nazorat qiluvchi emas, balki yo‘naltiruvchi va qo‘llab-quvvatlovchi sifatida anglay boshlaydi.
Videodarslar orqali tarbiyaviy ishlarning izchilligini ta’minlash
Bandicam yordamida yozib olingan videodarslar tarbiyaviy ishlarning barqarorligini ta’minlaydi. Bola biror sababga ko‘ra mashg‘ulotda ishtirok eta olmagan taqdirda ham, videodars orqali zarur bilim va ko‘nikmalarni egallash imkoniga ega bo‘ladi. Bu holat tarbiyaviy jarayonda uzilishlarning oldini oladi. Videodarslar ketma-ketligi tarbiyachi tomonidan oldindan rejalashtirilgani sababli, ota-onalar ham bolaning qaysi bosqichda ekanini aniq biladi. Bu esa oilada bajariladigan mashg‘ulotlarning tartibsiz emas, balki rejalashtirilgan va tizimli bo‘lishini ta’minlaydi.
Tarbiyachining masofaviy pedagogik imijining shakllanishi
Zoom va Bandicam dasturlaridan samarali foydalanish tarbiyachining zamonaviy pedagogik imijini shakllantiradi. Tarbiyachi o‘z faoliyatini faqat guruh xonasida emas, balki raqamli muhitda ham professional tarzda olib boradi. Bu esa ota-onalarda ta’lim tashkilotiga nisbatan ishonchni kuchaytiradi. Videodarslar orqali tarbiyachining nutqi, muloqot madaniyati, tushuntirish uslubi va pedagogik yondashuvi namoyon bo‘ladi. Bu jarayon tarbiyachining o‘z ustida ishlashiga, nutqini ravonlashtirishga va tarbiyaviy ta’sir kuchini oshirishga xizmat qiladi.
Individual yondashuvni masofadan amalga oshirish imkoniyati
Masofaviy aloqa vositalari orqali har bir bola uchun individual tavsiyalar berish imkoniyati kengayadi. Tarbiyachi Zoom orqali ota-ona bilan alohida muloqot qilib, bolaning qiziqishlari, xulqidagi o‘ziga xosliklar yoki rivojlanish sur’atlari haqida aniq ko‘rsatmalar beradi. Bu tavsiyalar Bandicam orqali yozib olingan qisqa videolar bilan mustahkamlanishi mumkin. Natijada ota-ona tarbiyaviy vazifalarni og‘zaki emas, balki ko‘rgazmali shaklda qabul qiladi. Bu esa tavsiyalarning to‘g‘ri bajarilish ehtimolini oshiradi.
Raqamli muloqot orqali tarbiyaviy intizomni mustahkamlash
Zoom orqali olib boriladigan muloqotlar ota-onalarda tarbiyaviy intizomni shakllantirishga yordam beradi. Ota-onalar belgilangan vaqtda onlayn uchrashuvga ulanib, tarbiyachi bilan muloqot qilishga o‘rganadi. Bu jarayon bolaga ham ijobiy namuna bo‘lib xizmat qiladi.Bola ota-onasining tarbiyachi bilan muntazam aloqada ekanini ko‘rib, bog‘cha faoliyatiga nisbatan jiddiy munosabatni shakllantiradi. Bu holat bolada mas’uliyat va intizom kabi sifatlarning erta rivojlanishiga zamin yaratadi.
Uzoq muddatli pedagogik samaradorlik
Zoom va Bandicam asosida tashkil etilgan masofaviy hamkorlik uzoq muddatda maktabgacha ta’lim tashkilotining umumiy pedagogik natijalariga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Ota-onalar pedagogik jihatdan faolroq bo‘ladi, tarbiyachilar esa o‘z faoliyatini puxta rejalashtiradi. Bolalarda esa bog‘cha va oila talablari o‘rtasidagi uyg‘unlik ta’minlanadi.Shu tariqa, raqamli vositalar yordamida tashkil etilgan aloqa maktabgacha ta’lim tizimida moslashuvchan, ochiq va barqaror tarbiyaviy muhitni shakllantiradi.Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida raqamli aloqa vositalaridan foydalanish endilikda faqat masofaviy muloqot shakli emas, balki gibrid tarbiyaviy boshqaruv tizimining muhim elementi sifatida qaralmoqda. Gibrid yondashuvda an’anaviy yuzma-yuz tarbiya bilan bir qatorda raqamli aloqa uzluksiz ishlaydi. Bu jarayonda Zoom va Bandicam dasturlari tarbiyaviy boshqaruvning texnik asosi vazifasini bajaradi.
Gibrid aloqa modeli orqali uzluksiz tarbiyaviy boshqaruv
Gibrid model shuni ta’minlaydiki, tarbiyaviy jarayon faqat bog‘cha hududi bilan cheklanib qolmaydi. Agar bola sog‘lig‘i, ob-havo yoki boshqa sabablarga ko‘ra bog‘chaga kelmasa ham, tarbiyaviy aloqa uzilmaydi. Oldindan tayyorlangan videomateriallar va rejalashtirilgan onlayn muloqotlar orqali bola tarbiya jarayonidan uzilib qolmaydi. Bu holat maktabgacha ta’limda barqarorlik va uzluksizlik tamoyilini amalda ta’minlaydi.
Favqulodda holatlarda tezkor pedagogik aloqa
Zoom dasturi favqulodda vaziyatlarda ota-onalar bilan tezkor axborot almashish vositasi sifatida alohida ahamiyat kasb etadi. Masalan, sanitariya-epidemiologik holatlar, ob-havo bilan bog‘liq o‘zgarishlar yoki tashkiliy masalalarda tarbiyachi qisqa onlayn yig‘ilish orqali ota-onalarni zudlik bilan xabardor qilishi mumkin. Bu jarayon an’anaviy xabarlar yoki yozma e’lonlarga nisbatan tezroq va samaraliroq hisoblanadi.Bunday tezkor aloqa ota-onalarda xavotirning oldini oladi, ta’lim tashkilotiga nisbatan ishonchni kuchaytiradi va tarbiyachining tashkiliy mas’uliyatini namoyon etadi.
Videomateriallar orqali tarbiyaviy uslublarni standartlashtirish
Bandicam yordamida yozib olingan videomateriallar tarbiyaviy uslublarning bir xilda qo‘llanilishini ta’minlaydi. Agar guruhda bir nechta tarbiyachi ishlasa yoki vaqtinchalik o‘rinbosar faoliyat olib borsa, oldindan tayyorlangan videodarslar umumiy pedagogik yondashuvni saqlab qolishga yordam beradi. Bu holat bolalar uchun tarbiyaviy talablarning keskin o‘zgarib ketishining oldini oladi.Shuningdek, videomateriallar yangi ish boshlagan tarbiyachilar uchun ichki metodik resurs sifatida ham xizmat qilishi mumkin.
Axborot xavfsizligi va raqamli mas’uliyat masalalari
Raqamli aloqa jarayonida bolalar va ota-onalarning shaxsiy ma’lumotlarini himoya qilish muhim pedagogik va tashkiliy vazifa hisoblanadi. Zoom orqali o‘tkaziladigan muloqotlarda yopiq havolalardan foydalanish, ruxsatsiz ulanishlarni cheklash, yozuvlarni faqat xizmat maqsadida saqlash kabi choralar tarbiyaviy jarayonning xavfsizligini ta’minlaydi.Bandicam orqali yozilgan videolarda bolalarning shaxsiy ma’lumotlari oshkor bo‘lmasligi, tasvir va ovozdan foydalanishda ota-onalarning roziligi inobatga olinishi zarur. Bu yondashuv maktabgacha ta’limda raqamli etikani shakllantirishga xizmat qiladi.
Ota-onalar uchun qulay vaqt va moslashuvchanlik
Videodarslar va yozib olingan murojaatlar ota-onalarga qulay vaqtda tanishish imkonini beradi. Har bir ota-ona bir xil ish jadvaliga ega emasligi sababli, jonli uchrashuvlarda qatnasha olmasligi mumkin. Yozib olingan materiallar esa bu muammoni bartaraf etib, ota-onaning tarbiyaviy jarayondan chetda qolmasligini ta’minlaydi.Bu moslashuvchanlik ota-onalarning ta’lim tashkiloti bilan hamkorligini mustahkamlaydi va ijtimoiy tenglikni ta’minlashga yordam beradi.
Tarbiyaviy jarayonni hujjatlashtirish imkoniyati
Zoom va Bandicam asosida olib borilgan faoliyat tarbiyaviy jarayonni raqamli hujjatlashtirish imkonini yaratadi. Onlayn uchrashuvlar, tushuntirishlar va videodarslar keyinchalik tahlil qilish, hisobot tayyorlash yoki metodik faoliyatni baholashda foydalanilishi mumkin. Bu esa rahbariyat uchun tarbiyaviy ishlarning real holatini ko‘rish imkonini beradi.Uzoq muddatli pedagogik madaniyatga ta’siri Raqamli aloqa vositalaridan tizimli foydalanish ota-onalarda va tarbiyachilarda zamonaviy pedagogik madaniyatni shakllantiradi. Ota-onalar ta’lim jarayoniga ongli ravishda jalb etiladi, tarbiyachilar esa o‘z faoliyatini rejalashtirish va taqdim etishda mas’uliyatliroq bo‘ladi. Bolalar esa kattalarning tartibli va muvofiqlashgan faoliyatini kuzatib, ijtimoiy xulq va intizomni o‘zlashtiradi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O‘zbekiston Respublikasi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
(Maktabgacha ta’limda raqamli texnologiyalar va ota-onalar bilan hamkorlikning huquqiy asoslari).
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori.
“Maktabgacha ta’lim tizimini rivojlantirish konsepsiyasi”. – Toshkent, 2019.
3. Maktabgacha ta’lim davlat standarti. – Toshkent: Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi, 2022.
4. Sattorov A.
Maktabgacha ta’lim tashkilotlarini boshqarish asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2021.
5. To‘xtayeva G.
Maktabgacha ta’limda zamonaviy pedagogik texnologiyalar. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2022.
6. Xudoyberdiyev M.
Pedagogik jarayonni raqamlashtirish va masofaviy ta’lim asoslari. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2020.