Mavzu- bbit.uz va nodavlat-bogʻcha.uz elektron boshqaruv platformalari va ulardan foydalanish
Reja
1. “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimini tahlil etish.
2. “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi elektron dasturi boʻlimlari bilan ishlash.
3. “Bolalar bogʻchasi” elektron dasturida xodimlar boʻlimi bilan ishlash.
4. Nodavlat-bogʻcha.uz platformasidan foydalanish.
5. Nodavlat-bogʻcha.uz ilovasida biometrik identifikatsiya orqali davomat qilish maqsadida rasmlarni bazaga joylash, tarbiyalanuvchilar va xodimlarni ishga kelib ketish davomatini yuritish.
1.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimini tahlil etish
Maktabgacha taʼlim tizimida boshqaruv jarayonlarini raqamlashtirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida shakllanib bormoqda. Ushbu jarayonda bbit.uz — “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatini yagona raqamli platforma orqali boshqarish, monitoring qilish va tahlil etish imkonini beruvchi muhim elektron boshqaruv vositasi hisoblanadi. Mazkur axborot tizimi maktabgacha taʼlim tashkilotlarining kundalik faoliyatini raqamli muhitga ko‘chirish orqali boshqaruv samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatiga oid asosiy maʼlumotlarni yig‘ish, saqlash va qayta ishlashga mo‘ljallangan kompleks raqamli tizimdir. Ushbu tizim orqali bolalar kontingenti, pedagog va xodimlar tarkibi, taʼlim-tarbiya jarayonlari, davomat, moliyaviy ko‘rsatkichlar va hisobotlar yagona axborot bazasida shakllantiriladi. Yagona maʼlumotlar bazasi boshqaruv qarorlarini tezkor va aniq qabul qilish imkonini beradi.
Tizimning asosiy funksional yo‘nalishlaridan biri bolalar hisobini yuritish va monitoring qilish hisoblanadi. Har bir tarbiyalanuvchi bo‘yicha shaxsiy maʼlumotlar, guruhga biriktirilishi, davomat ko‘rsatkichlari va rivojlanish holati tizimda aks ettiriladi. Bu rahbarlarga bolalar kontingentini real vaqt rejimida kuzatish imkonini beradi. Davomat va kontingent monitoringi maktabgacha taʼlim tashkilotida rejalashtirish va resurslarni to‘g‘ri taqsimlashda muhim ahamiyat kasb etadi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi orqali kadrlar bilan ishlash jarayoni ham raqamlashtiriladi. Pedagog va xodimlarning shaxsiy maʼlumotlari, ish yuklamasi, lavozimi, malaka oshirish holati va ish faoliyati tizimda qayd etiladi. Ushbu maʼlumotlar asosida rahbarlar kadrlar salohiyatini tahlil qiladi va kasbiy rivojlanish bo‘yicha qarorlar qabul qiladi. Raqamli kadrlar boshqaruvi inson resurslarini samarali boshqarishga xizmat qiladi.Tizimning muhim jihatlaridan yana biri — hisobotlarni avtomatlashtirish imkoniyatidir. Avval qo‘lda tayyorlangan ko‘plab hisobotlar axborot tizimi orqali avtomatik shakllantiriladi. Bu rahbarlar va masʼul xodimlarning vaqtini tejaydi hamda inson omili bilan bog‘liq xatoliklarni kamaytiradi. Avtomatlashtirilgan hisobotlar boshqaruv jarayonida aniqlik va shaffoflikni taʼminlaydi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi taʼlim-tarbiya jarayonini tahlil qilish imkonini ham beradi. Guruhlar bo‘yicha mashg‘ulotlar, tarbiyaviy ishlar va pedagogik faoliyat natijalari tizimda aks ettiriladi. Ushbu maʼlumotlar asosida rahbarlar taʼlim jarayonining sifati va samaradorligini baholaydi. Pedagogik jarayonni raqamli tahlil qilish taʼlim sifatini oshirishga xizmat qiluvchi muhim mexanizm hisoblanadi.Axborot tizimi orqali ota-onalar bilan axborot almashinuvi ham yaxshilanadi. Bolaning davomat holati, muhim eʼlonlar va tashkilot faoliyatiga oid axborotlar tizim orqali tezkor yetkazilishi mumkin. Bu jarayon ota-onalar va maktabgacha taʼlim tashkiloti o‘rtasida ochiqlik va ishonchni mustahkamlaydi. Shaffof kommunikatsiya muhiti zamonaviy boshqaruvning muhim belgisi sifatida namoyon bo‘ladi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi moliyaviy va tashkiliy jarayonlarni nazorat qilishda ham muhim rol o‘ynaydi. Davlat va nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida moliyaviy ko‘rsatkichlar, to‘lovlar va resurslar harakati tizim orqali monitoring qilinadi. Bu jarayon moliyaviy intizomni kuchaytiradi va noto‘g‘ri harakatlarning oldini olishga xizmat qiladi. Raqamli moliyaviy nazorat boshqaruv barqarorligini oshiradi.Tizimdan foydalanish boshqaruv qarorlarini dalillarga asoslash imkonini yaratadi. Statistik maʼlumotlar, tahliliy ko‘rsatkichlar va dinamik o‘zgarishlar asosida qabul qilingan qarorlar yanada asosli va samarali bo‘ladi. Maʼlumotlarga tayangan boshqaruv “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimining strategik ahamiyatini belgilaydi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi nazorat va monitoring organlari bilan integratsiya qilingan holda ishlaydi. Yuqori tashkilotlar tomonidan talab etiladigan maʼlumotlar yagona platforma orqali olinadi. Bu jarayon maʼlumotlarning takror-takror so‘ralishini kamaytiradi va hisobot berish madaniyatini soddalashtiradi. Vertikal axborot integratsiyasi davlat boshqaruvida muhim ustunlik hisoblanadi.Axborot tizimi rahbarlarda raqamli boshqaruv kompetensiyasini shakllantiradi. Platforma bilan ishlash jarayonida rahbarlar maʼlumotlarni tahlil qilish, xulosalar chiqarish va raqamli muhitda qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Raqamli liderlik maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari uchun muhim professional talabga aylanmoqda.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimini tahlil etish shuni ko‘rsatadiki, mazkur platforma maktabgacha taʼlim tashkilotlarida boshqaruv jarayonlarini markazlashgan, shaffof va samarali tarzda tashkil etish imkonini beradi. Tizim orqali taʼlim-tarbiya jarayonlari, kadrlar va moliyaviy resurslar yagona raqamli muhitda boshqariladi. Bu esa maktabgacha taʼlim tizimining sifat jihatdan yangi bosqichga ko‘tarilishiga xizmat qiladi.
2.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi elektron dasturi bo‘limlari bilan ishlash
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida boshqaruv jarayonlarini raqamli asosda tashkil etishda “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi muhim amaliy vosita sifatida joriy etilgan. Ushbu tizim orqali tashkilot faoliyatining deyarli barcha yo‘nalishlari yagona elektron muhitda boshqariladi. Axborot tizimi samaradorligi ko‘p jihatdan rahbar va masʼul xodimlarning elektron dastur bo‘limlari bilan to‘g‘ri va tizimli ishlash ko‘nikmalariga bog‘liqdir. Shuning uchun “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi bo‘limlarini chuqur anglash va ulardan maqsadli foydalanish maktabgacha taʼlim tashkiloti boshqaruvida muhim ahamiyat kasb etadi.bbit.uz platformasida ishlab chiqilgan “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi modulli tuzilma asosida faoliyat yuritadi. Har bir bo‘lim maktabgacha taʼlim tashkiloti faoliyatining muayyan yo‘nalishini qamrab oladi va ularning o‘zaro integratsiyasi orqali yagona boshqaruv tizimi shakllantiriladi. Bo‘limlar bilan ishlash jarayoni rahbarlar uchun faqat texnik amal emas, balki boshqaruv qarorlarini tayyorlash va nazorat qilish mexanizmi hisoblanadi.Axborot tizimining muhim bo‘limlaridan biri tashkilot profili va umumiy maʼlumotlar bo‘limidir. Ushbu bo‘limda maktabgacha taʼlim tashkilotining nomi, manzili, turi, tashkil etilgan sanasi, quvvati va litsenziya maʼlumotlari kiritiladi. Mazkur maʼlumotlar tizimning barcha boshqa bo‘limlari bilan bog‘liq bo‘lib, hisobotlar va statistik tahlillarning asosini tashkil etadi. Tashkilot identifikatsiyasi bo‘limi maʼlumotlar aniqligi va rasmiylikni taʼminlaydi.Keyingi muhim bo‘lim bolalar kontingenti bo‘limi hisoblanadi. Bu bo‘limda har bir tarbiyalanuvchi bo‘yicha shaxsiy maʼlumotlar, guruhga biriktirilishi, qabul sanasi, chiqish holati va davomat ko‘rsatkichlari aks ettiriladi. Bo‘lim bilan ishlash jarayonida bolalar soni, guruhlar to‘ldirilishi va real davomat holati doimiy monitoring qilinadi. Bolalar kontingentini elektron boshqarish rejalashtirish va resurslarni taqsimlashda muhim ahamiyatga ega.Axborot tizimining guruhlar va mashg‘ulotlar bo‘limi taʼlim-tarbiya jarayonini bevosita aks ettiruvchi muhim modul hisoblanadi. Ushbu bo‘limda guruhlar tarkibi, mashg‘ulotlar jadvali, tarbiyaviy tadbirlar va pedagogik faoliyat rejalari joylashtiriladi. Bo‘lim orqali rahbarlar pedagogik jarayonni tizimli ravishda kuzatadi va zarur hollarda tezkor boshqaruv qarorlarini qabul qiladi. Taʼlim jarayonini raqamli rejalashtirish sifat ko‘rsatkichlarini oshirishga xizmat qiladi.Pedagoglar va xodimlar bo‘limi axborot tizimining muhim boshqaruv bo‘g‘ini hisoblanadi. Ushbu bo‘limda pedagog va boshqa xodimlarning shaxsiy maʼlumotlari, lavozimi, ish yuklamasi, malaka oshirish holati va ish faoliyati qayd etiladi. Bo‘lim bilan ishlash orqali rahbarlar kadrlar salohiyatini tahlil qiladi, ish yuklamasini muvozanatlashtiradi va kasbiy rivojlanish ehtiyojlarini aniqlaydi. Raqamli kadrlar boshqaruvi inson resurslarini samarali boshqarishga zamin yaratadi.
Axborot tizimining davomat va nazorat bo‘limi kundalik faoliyatni monitoring qilishda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu bo‘limda bolalar va pedagoglarning davomat holati muntazam qayd etiladi. Davomat maʼlumotlari asosida rahbarlar bolalar qatnashuvi, pedagog intizomi va mashg‘ulotlar barqarorligini tahlil qiladi. Davomatni raqamli nazorat qilish intizomni mustahkamlash va muammolarni erta aniqlash imkonini beradi.Moliyaviy jarayonlar bo‘limi “Bolalar bogʻchasi” axborot tizimining masʼuliyatli bo‘limlaridan biridir. Ushbu modulda to‘lovlar, moliyaviy tushumlar, xarajatlar va iqtisodiy ko‘rsatkichlar aks ettiriladi. Bo‘lim bilan ishlash jarayonida moliyaviy intizom, shaffoflik va nazorat taʼminlanadi. Raqamli moliyaviy boshqaruv korrupsion xavflarni kamaytirish va resurslardan oqilona foydalanishga xizmat qiladi.Axborot tizimida hisobotlar va statistik tahlil bo‘limi alohida o‘rin tutadi. Ushbu bo‘limda avtomatik shakllantirilgan hisobotlar, jadval va grafik ko‘rinishidagi statistik maʼlumotlar joylashtiriladi. Rahbarlar ushbu maʼlumotlar asosida tashkilot faoliyatini kompleks tahlil qiladi. Maʼlumotlarga asoslangan boshqaruv mazkur bo‘lim orqali amaliyotga tatbiq etiladi.Ota-onalar bilan ishlash bo‘limi axborot tizimida kommunikatsiyani kuchaytiruvchi muhim modul hisoblanadi. Bu bo‘lim orqali eʼlonlar, xabarlar va muhim maʼlumotlar ota-onalarga yetkaziladi. Shu orqali ochiqlik va ishonch muhiti shakllanadi. Shaffof axborot almashinuvi maktabgacha taʼlim tashkilotining ijtimoiy obro‘sini oshiradi.Axborot tizimining integratsiya va almashinuv bo‘limi yuqori tashkilotlar bilan axborot aloqasini taʼminlaydi. Talab etiladigan maʼlumotlar avtomatik tarzda uzatiladi, takroriy hisobot topshirish zarurati kamayadi. Vertikal axborot integratsiyasi boshqaruv yuklamasini yengillashtiradi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi bo‘limlari bilan ishlash jarayonida axborot xavfsizligi va masʼuliyat tamoyillari muhim ahamiyatga ega. Har bir foydalanuvchiga berilgan vakolatlar asosida bo‘limlardan foydalaniladi. Maʼlumotlarni to‘g‘ri kiritish va yangilab borish rahbar va masʼul xodimlarning professional masʼuliyati hisoblanadi. Raqamli etikaga rioya qilish tizim bilan ishlash madaniyatining ajralmas qismidir.
Axborot tizimi bo‘limlari bilan ishlash rahbarlarda raqamli boshqaruv kompetensiyalarini rivojlantiradi. Tahlil qilish, solishtirish, monitoring va prognozlash ko‘nikmalari shakllanadi. Ushbu kompetensiyalar zamonaviy maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari uchun muhim professional talab hisoblanadi.“Bolalar bogʻchasi” axborot tizimi elektron dasturi bo‘limlari bilan samarali ishlash maktabgacha taʼlim tashkilotida boshqaruvni tizimli, shaffof va natijaga yo‘naltirilgan tarzda olib borishga imkon yaratadi. Har bir bo‘lim o‘z funksional vazifasini bajargan holda, yagona boshqaruv mexanizmini shakllantiradi va taʼlim-tarbiya jarayonining sifatini oshirishga xizmat qiladi.
3.“Bolalar bogʻchasi” elektron dasturida xodimlar bo‘limi bilan ishlash
Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida boshqaruv samaradorligi ko‘p jihatdan inson resurslarini to‘g‘ri rejalashtirish, nazorat qilish va rivojlantirish bilan bog‘liqdir. Raqamli boshqaruv sharoitida ushbu jarayonlarni tizimli tashkil etishda “Bolalar bogʻchasi” elektron dasturining xodimlar bo‘limi muhim amaliy ahamiyat kasb etadi. Mazkur bo‘lim rahbarlarga pedagogik va texnik xodimlar bilan ishlashni yagona raqamli muhitda olib borish, kadrlar salohiyatini tahlil qilish va boshqaruv qarorlarini dalillarga asoslab qabul qilish imkonini beradi.bbit.uz platformasida ishlab chiqilgan “Bolalar bogʻchasi” elektron dasturining xodimlar bo‘limi kadrlar boshqaruvining markaziy moduli hisoblanadi. Ushbu bo‘lim orqali maktabgacha taʼlim tashkilotida faoliyat yuritayotgan barcha pedagoglar, tarbiyachilar, yordamchi xodimlar va texnik personal to‘g‘risidagi maʼlumotlar tizimli tarzda shakllantiriladi. Yagona kadrlar bazasi boshqaruv jarayonida aniqlik va uzluksizlikni taʼminlaydi. Xodimlar bo‘limi bilan ishlash xodimni elektron ro‘yxatga olish jarayonidan boshlanadi. Har bir xodim bo‘yicha shaxsiy maʼlumotlar, lavozimi, ishga qabul qilingan sana, mehnat shartnomasi, maʼlumoti va mutaxassisligi tizimga kiritiladi. Ushbu maʼlumotlarning to‘g‘ri va to‘liq kiritilishi keyingi barcha tahliliy va hisobot jarayonlari uchun asos bo‘lib xizmat qiladi. Aniq kadrlar maʼlumotlari boshqaruv sifatini belgilovchi muhim omil hisoblanadi.
Xodimlar bo‘limida lavozimlar va shtat birliklari bilan ishlash muhim yo‘nalishlardan biridir. Elektron dastur orqali har bir lavozim bo‘yicha shtat birliklari, band va bo‘sh o‘rinlar holati kuzatib boriladi. Rahbarlar ushbu maʼlumotlar asosida kadrlar yetishmovchiligi yoki ortiqchaligini aniqlaydi va tegishli choralarni belgilaydi. Raqamli shtat monitoringi inson resurslarini oqilona boshqarishga xizmat qiladi. Elektron dasturda xodimlar bo‘limi ish yuklamasi va vazifalar taqsimotini nazorat qilish imkonini ham beradi. Pedagoglarning guruhlarga biriktirilishi, mashg‘ulotlar yuklamasi va qo‘shimcha vazifalari tizimda aks ettiriladi. Bu holat ish yuklamasining adolatli taqsimlanishini taʼminlaydi va ortiqcha yuklama bilan bog‘liq muammolarni oldini oladi. Yuklama balansini taʼminlash pedagogik jamoa barqarorligi uchun muhim ahamiyatga ega.Xodimlar bo‘limining muhim funksiyalaridan biri malaka va kasbiy rivojlanishni monitoring qilishdir. Elektron dasturda pedagog va boshqa xodimlarning malaka oshirish kurslarida ishtiroki, sertifikatlari va kasbiy rivojlanish ko‘rsatkichlari qayd etiladi. Ushbu maʼlumotlar asosida rahbarlar kadrlarning qaysi yo‘nalishda rivojlanishi zarurligini aniqlaydi. Kasbiy rivojlanishni raqamli kuzatish uzluksiz kasbiy taʼlimni samarali tashkil etishga yordam beradi.Xodimlar bo‘limi orqali davomat va mehnat intizomini nazorat qilish jarayoni ham raqamlashtiriladi. Xodimlarning ishga kelish-ketish holati, ish vaqti intizomi va mehnat faoliyati tizimda qayd etiladi. Ushbu maʼlumotlar rahbarlarga intizomiy holatlarni erta aniqlash va profilaktik choralar ko‘rish imkonini beradi. Raqamli intizom nazorati tashkilot ichki tartibini mustahkamlaydi.Elektron dasturda xodimlar bo‘limi rag‘batlantirish va baholash jarayonlarini ham qo‘llab-quvvatlaydi. Pedagog va xodimlarning faoliyati bo‘yicha yig‘ilgan maʼlumotlar asosida ularning samaradorligi baholanadi. Ushbu baholash natijalari mukofotlash, tavsifnoma berish va lavozimiy o‘sish jarayonlarida foydalaniladi. Dalillarga asoslangan baholash kadrlar bilan ishlashda adolatni taʼminlaydi.Xodimlar bo‘limi hisobotlar va statistik tahlil uchun muhim manba hisoblanadi. Elektron dastur orqali xodimlar soni, tarkibi, malaka darajasi va ish tajribasiga oid hisobotlar avtomatik shakllantiriladi. Rahbarlar ushbu tahliliy maʼlumotlar asosida strategik qarorlar qabul qiladi. Kadrlar statistikasi asosida boshqaruv tashkilot rivojlanishiga xizmat qiladi.Elektron dasturda xodimlar bo‘limi yuqori tashkilotlar bilan axborot almashinuvini ham soddalashtiradi. Talab etiladigan kadrlar maʼlumotlari yagona tizim orqali taqdim etiladi, bu esa qo‘shimcha hujjatbozlikni kamaytiradi. Markazlashgan axborot almashinuvi boshqaruv yuklamasini yengillashtiradi.Xodimlar bo‘limi bilan ishlash jarayonida axborot xavfsizligi va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish masalalari alohida eʼtiborni talab etadi. Elektron dasturda foydalanuvchilarning vakolatlari aniq belgilanadi va har bir xodim faqat o‘ziga tegishli funksiyalar doirasida ishlaydi. Masʼuliyatli raqamli boshqaruv axborot xavfsizligini taʼminlashning asosiy sharti hisoblanadi.Xodimlar bo‘limida ishlash rahbarlarda inson resurslarini raqamli boshqarish kompetensiyasini rivojlantiradi. Maʼlumotlarni tahlil qilish, xodimlar salohiyatini baholash va rivojlantirish bo‘yicha qarorlar qabul qilish ko‘nikmalari shakllanadi. Raqamli HR-boshqaruv zamonaviy maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari uchun muhim professional talabga aylanmoqda.Xodimlar bo‘limi orqali jamoa ichki muhitini tahlil qilish ham mumkin bo‘ladi. Ish yuklamasi, malaka darajasi va intizom ko‘rsatkichlari jamoaning umumiy holatini baholash imkonini beradi. Bu rahbarlarga jamoa bilan ishlash strategiyasini moslashtirishga yordam beradi. Jamoani tahliliy boshqarish taʼlim sifatini oshirishga xizmat qiladi.“Bolalar bogʻchasi” elektron dasturida xodimlar bo‘limi bilan samarali ishlash maktabgacha taʼlim tashkilotida kadrlar boshqaruvini shaffof, tizimli va natijaga yo‘naltirilgan tarzda tashkil etish imkonini beradi. Xodimlar haqidagi to‘liq va ishonchli maʼlumotlar asosida qabul qilingan boshqaruv qarorlari pedagogik jamoaning barqarorligi va rivojlanishiga xizmat qiladi. Ushbu bo‘lim maktabgacha taʼlim tashkilotida inson resurslarini boshqarishning zamonaviy raqamli modelini shakllantiruvchi muhim mexanizm sifatida namoyon bo‘ladi.
4.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasidan foydalanishga oid qo‘shimcha maʼlumotlar
Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida raqamli boshqaruvni joriy etish faqatgina maʼlumotlarni kiritish va hisobot topshirish bilan cheklanmaydi, balki strategik boshqaruv, sifat nazorati va barqaror rivojlanish mexanizmlarini shakllantirishni ham nazarda tutadi. Shu nuqtai nazardan nodavlat-bogʻcha.uz platformasi rahbarlar uchun keng imkoniyatlar yaratadi.Platformadan foydalanish jarayonida boshqaruv faoliyatini rejalashtirish alohida ahamiyat kasb etadi. Rahbarlar platformadagi statistik va tahliliy maʼlumotlar asosida o‘rta va uzoq muddatli rejalarni ishlab chiqish imkoniga ega bo‘ladi. Bolalar kontingenti dinamikasi, xodimlar tarkibi va taʼlim jarayoniga oid ko‘rsatkichlar strategik qarorlar uchun asos vazifasini bajaradi. Maʼlumotlarga asoslangan rejalashtirish nodavlat bog‘chaning barqaror rivojlanishini taʼminlaydi.Platformaning muhim qo‘shimcha imkoniyatlaridan biri risklarni aniqlash va oldini olish mexanizmlarini qo‘llab-quvvatlashdir. Elektron tizimda aks etgan kamchiliklar, masalan, bolalar sonining kamayishi, xodimlar almashinuvi yoki hujjatlarda kechikishlar rahbarlarga xavf-xatarlarni erta aniqlash imkonini beradi. Profilaktik boshqaruv yondashuvi muammolar chuqurlashishining oldini oladi.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasi taʼlim sifati bilan bog‘liq ichki monitoringni kuchaytirish imkonini ham beradi. Mashg‘ulotlar tashkil etilishi, pedagogik yuklama va tarbiyaviy ishlar to‘g‘risidagi maʼlumotlar asosida taʼlim jarayoni ichki tahlildan o‘tkaziladi. Bu jarayon rahbarlarga faqat nazorat qiluvchi emas, balki rivojlantiruvchi boshqaruv modelini qo‘llash imkonini yaratadi.Platformadan foydalanish orqali ota-onalar bilan munosabatlar sifatini oshirish ham mumkin bo‘ladi. Elektron axborotlar asosida ota-onalarga ochiq va ishonchli maʼlumot taqdim etilishi nodavlat bog‘chaning ijtimoiy obro‘sini oshiradi. Shaffoflik va hisobdorlik muhiti ota-onalarning ishonchini mustahkamlaydi va raqobatbardoshlikni kuchaytiradi.Qo‘shimcha jihatlardan yana biri — nodavlat bog‘chaning ichki hujjat aylanishini soddalashtirishdir. Platforma orqali asosiy maʼlumotlar markazlashgan holda saqlangani sababli qog‘oz hujjatlar hajmi qisqaradi, hujjatlarni izlash va tekshirish jarayonlari tezlashadi. Raqamli hujjatlashtirish madaniyati boshqaruv samaradorligini oshiradi.
Nodavlat-bogʻcha.uz platformasidan foydalanish rahbarning professional kompetensiyalarini rivojlantirishga ham xizmat qiladi. Platforma bilan muntazam ishlash jarayonida rahbarlar tahliliy fikrlash, raqamli monitoring, maʼlumotlarni solishtirish va prognozlash ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Raqamli boshqaruv tafakkuri nodavlat sektor rahbarlari uchun muhim professional sifatga aylanadi.Platformaning qo‘shimcha afzalligi davlat va nodavlat sektor o‘rtasida muvofiqlashtirilgan axborot maydonini yaratishidir. Nodavlat bog‘chalar faoliyatiga oid maʼlumotlarning yagona tizimda jamlanishi taʼlim siyosatini amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega bo‘ladi. Institutsional hamkorlikni raqamlashtirish taʼlim tizimining yaxlitligini taʼminlaydi.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasi orqali tashkilot ichki nazorati va o‘z-o‘zini baholash mexanizmlarini joriy etish mumkin. Rahbarlar mavjud maʼlumotlar asosida o‘z faoliyatini tanqidiy tahlil qiladi va rivojlanish yo‘nalishlarini belgilaydi. O‘zini-o‘zi tahlil qilishga asoslangan boshqaruv sifatni oshirishning muhim omili hisoblanadi.Platformadan foydalanish jarayonida axborot madaniyati va masʼuliyatli foydalanish masalalari ham muhim o‘rin tutadi. Maʼlumotlarni to‘g‘ri kiritish, yangilab borish va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish rahbar va masʼul xodimlarning professional burchi hisoblanadi. Raqamli etikaga rioya qilish nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotida sog‘lom boshqaruv muhitini shakllantiradi.Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlari faoliyatida raqamli platformalardan foydalanish tobora raqobatbardoshlikni taʼminlovchi strategik vositaga aylanmoqda. Shu jihatdan nodavlat-bogʻcha.uz platformasi nafaqat nazorat va hisobdorlikni, balki rivojlanishga yo‘naltirilgan boshqaruv modelini joriy etish imkonini beradi.Platformaning muhim qo‘shimcha imkoniyatlaridan biri faoliyat samaradorligini baholash indikatorlarini shakllantirishdir. Tizimda jamlangan maʼlumotlar asosida rahbarlar bolalar kontingenti barqarorligi, pedagoglar yuklamasi, mashg‘ulotlar uzluksizligi va tashkiliy intizom darajasini baholaydi. Ushbu indikatorlar tashkilot faoliyatining kuchli va zaif tomonlarini aniqlashga xizmat qiladi. Ko‘rsatkichlarga asoslangan boshqaruv nodavlat bog‘chani tizimli rivojlantirish imkonini beradi.
Platformadan foydalanish ichki audit va o‘z-o‘zini nazorat qilish jarayonlarini kuchaytiradi. Rahbarlar har bir bo‘lim bo‘yicha real holatni ko‘rib chiqib, muammoli nuqtalarni aniqlaydi va tezkor choralar belgilaydi. Bu yondashuv tekshiruvlarga tayyorgarlikni emas, balki doimiy ichki tartibni taʼminlashga xizmat qiladi. Profilaktik nazorat platformaning amaliy qiymatini oshiradi.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasi boshqaruv qarorlarining hujjatlashtirilganligini taʼminlash imkonini ham beradi. Elektron tizimda saqlanadigan maʼlumotlar rahbar tomonidan qabul qilingan qarorlarning asoslanganligini ko‘rsatadi. Bu holat masʼuliyatni oshiradi va subyektiv yondashuvlarning oldini oladi. Dalillarga tayangan boshqaruv madaniyati nodavlat sektor uchun muhim ahamiyatga ega.Platformadan foydalanish jarayonida pedagogik jamoa bilan ishlashning yangi usullari shakllanadi. Rahbarlar pedagoglarning yuklamasi, kasbiy rivojlanish holati va faoliyat natijalarini ko‘rib chiqib, individual yondashuvni qo‘llaydi. Bu esa jamoada adolat va motivatsiya muhitini kuchaytiradi. Individual rivojlanishga asoslangan boshqaruv pedagogik barqarorlikni taʼminlaydi.Platformaning yana bir qo‘shimcha jihati o‘zaro solishtirish (benchmarking) imkoniyatlari bilan bog‘liq. Tizimda aks etgan umumiy statistik maʼlumotlar orqali rahbarlar o‘z bog‘chasining holatini boshqa nodavlat muassasalar bilan taqqoslaydi. Bu jarayon rivojlanish uchun yangi yo‘nalishlarni aniqlashga yordam beradi. Taqqoslash orqali rivojlanish nodavlat taʼlim tashkilotlari uchun muhim strategik mexanizm hisoblanadi.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasi boshqaruv jarayonlarida shaffoflikni kuchaytirishga xizmat qiladi. Maʼlumotlarning ochiq va tizimli yuritilishi ichki va tashqi ishonchni mustahkamlaydi. Ota-onalar, taʼlim tashkilotchilari va nazorat organlari bilan munosabatlarda aniqlik taʼminlanadi. Shaffof boshqaruv muhiti nodavlat bog‘chaning ijtimoiy imijini yaxshilaydi.Platformadan foydalanish rahbarning strategik fikrlashini rivojlantirishga ham yordam beradi. Maʼlumotlarni tahlil qilish asosida qisqa muddatli emas, balki uzoq muddatli qarorlar qabul qilish ko‘nikmasi shakllanadi. Strategik rejalashtirish madaniyati nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotining barqaror rivojlanishini taʼminlaydi.
Qo‘shimcha ravishda, platforma boshqaruv jarayonlarini standartlashtirish imkonini beradi. Maʼlumotlarni kiritish, yangilash va monitoring qilish yagona talablar asosida amalga oshiriladi. Bu turli xodimlar tomonidan bajariladigan ishlarning bir xil sifatda olib borilishini taʼminlaydi. Standartlashtirilgan boshqaruv inson omiliga bog‘liq xatoliklarni kamaytiradi.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasi orqali o‘zgarishlarni boshqarish jarayoni ham samaraliroq tashkil etiladi. Tizimda aks etgan o‘zgarishlar rahbarlarga islohotlar va yangiliklarning taʼsirini baholash imkonini beradi. Transformatsion boshqaruv platformaning muhim qo‘shimcha funksional ahamiyatini belgilaydi.Platformadan foydalanish jarayonida raqamli masʼuliyat va axborot madaniyati alohida ahamiyat kasb etadi. Har bir kiritilgan maʼlumot tashkilot obro‘siga va boshqaruv qarorlariga taʼsir ko‘rsatadi. Shu sababli maʼlumotlar bilan ishlashda aniqlik va masʼuliyat muhim hisoblanadi. Masʼuliyatli raqamli boshqaruv nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotida barqaror tizim shakllanishining asosiy shartidir.
5.Nodavlat-bogʻcha.uz ilovasida biometrik identifikatsiya orqali davomat qilish maqsadida rasmlarni bazaga joylash, tarbiyalanuvchilar va xodimlarni ishga kelib ketish davomatini yuritish.
Maktabgacha taʼlim tizimida boshqaruv jarayonlarining raqamlashtirilishi davrida davomatni aniqlik, shaffoflik va tezkorlik asosida yuritish muhim vazifalardan biri hisoblanadi. Ayniqsa nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida bolalar va xodimlar davomatini aniq hisobga olish, inson omiliga bog‘liq xatoliklarni kamaytirish va nazoratni kuchaytirish zarurati mavjud. Shu jihatdan nodavlat-bogʻcha.uz platformasida joriy etilgan biometrik identifikatsiya asosidagi davomat tizimi zamonaviy boshqaruvning muhim vositasi sifatida namoyon bo‘ladi.Biometrik identifikatsiya orqali davomatni yuritish shaxsni biologik belgilari asosida aniqlash tamoyiliga tayanadi. Nodavlat-bogʻcha.uz ilovasida ushbu jarayon asosan yuz tasviri (fotoidentifikatsiya) orqali amalga oshiriladi. Bu yondashuv tarbiyalanuvchilar va xodimlarning shaxsini ishonchli aniqlash, davomatni soxtalashtirish holatlarining oldini olish va nazoratni kuchaytirishga xizmat qiladi. Biometrik aniqlik raqamli boshqaruvning muhim ustunligi hisoblanadi.Davomat tizimini joriy etish jarayoni rasmlarni elektron bazaga joylash bosqichidan boshlanadi. Har bir tarbiyalanuvchi va xodim bo‘yicha individual foto tasvirlar belgilangan texnik talablar asosida platformaga yuklanadi. Ushbu rasmlar biometrik identifikatsiya algoritmlari uchun asosiy maʼlumot manbai bo‘lib xizmat qiladi. To‘g‘ri shakllantirilgan biometrik baza tizimning barqaror ishlashini taʼminlaydi.Rasmlarni bazaga joylash jarayonida maʼlumotlarning sifati va aniqligi alohida ahamiyat kasb etadi. Foto tasvirlar aniq, yorug‘lik talablari bajarilgan, yuz to‘liq ko‘rinadigan holatda yuklanishi lozim. Bu jarayon masʼul xodimlar tomonidan nazorat qilinadi. Biometrik maʼlumotlarni sifatli kiritish keyingi davomat jarayonlarining to‘g‘riligiga bevosita taʼsir ko‘rsatadi.Nodavlat-bogʻcha.uz ilovasida biometrik identifikatsiya kundalik ishga kelib-ketish jarayonida avtomatik ravishda amalga oshiriladi. Tarbiyalanuvchi yoki xodim muassasaga kirishda yoki chiqishda kamera orqali aniqlanadi va tizimda tegishli vaqt belgisi bilan qayd etiladi. Ushbu jarayon inson aralashuvisiz bajarilishi sababli davomatni yuritishda subyektivlik kamayadi. Avtomatlashtirilgan davomat boshqaruv jarayonlarini soddalashtiradi.Biometrik davomat tizimi tarbiyalanuvchilar davomatini real vaqt rejimida kuzatish imkonini beradi. Rahbarlar platforma orqali qaysi bola kelgani, qaysi bola kelmagani va kelish-ketish vaqtlari haqida aniq maʼlumotga ega bo‘ladi. Bu holat bolalar xavfsizligini taʼminlashda muhim ahamiyatga ega. Bolalar xavfsizligi va nazorati biometrik davomatning asosiy afzalliklaridan biridir.Xodimlar uchun biometrik identifikatsiya orqali davomatni yuritish mehnat intizomini mustahkamlashga xizmat qiladi. Xodimlarning ishga kelish va ketish vaqtlari aniq qayd etiladi, kechikish va erta ketish holatlari tizim orqali ko‘rinadi. Ushbu maʼlumotlar rahbarlar uchun intizomiy tahlil o‘tkazish imkonini yaratadi. Raqamli mehnat intizomi nazorati boshqaruv samaradorligini oshiradi.Biometrik davomat tizimi hisobotlarni avtomatik shakllantirish imkoniyatiga ega. Kunlik, haftalik va oylik davomat hisobotlari tizim tomonidan avtomatik tarzda tayyorlanadi. Bu rahbar va masʼul xodimlarning vaqtini tejaydi hamda qo‘lda yuritiladigan jurnallarni bartaraf etadi. Avtomatlashtirilgan hisobot tizimi boshqaruv yuklamasini kamaytiradi.Nodavlat-bogʻcha.uz platformasida biometrik davomat moliyaviy va tashkiliy jarayonlar bilan integratsiyalashgan holda ishlaydi. Xodimlar davomatiga oid maʼlumotlar ish haqi hisob-kitoblari va ish vaqti monitoringi bilan bog‘lanadi. Bu jarayon moliyaviy adolat va shaffoflikni taʼminlaydi. Davomat va moliya integratsiyasi nodavlat bog‘chalarda muhim boshqaruv mexanizmi hisoblanadi.Biometrik identifikatsiya asosidagi davomat tizimi ota-onalar bilan ishlash jarayonini ham takomillashtiradi. Ota-onalar farzandining bog‘chaga kelgan-kelmaganini aniqlik bilan bilish imkoniga ega bo‘ladi. Bu holat ishonch muhitini mustahkamlaydi. Shaffof axborot muhiti nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotining ijtimoiy obro‘sini oshiradi.Davomat tizimini yuritishda axborot xavfsizligi va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish muhim o‘rin tutadi. Biometrik maʼlumotlar maxsus himoya mexanizmlari asosida saqlanadi va faqat vakolatli shaxslar tomonidan foydalaniladi. Bu jarayon qonunchilik talablari asosida amalga oshiriladi. Biometrik maʼlumotlarni himoyalash masʼuliyatli raqamli boshqaruvning ajralmas qismidir.Biometrik davomat tizimi nazorat organlari bilan axborot almashinuvini ham soddalashtiradi. Talab etiladigan davomat maʼlumotlari yagona platforma orqali taqdim etiladi. Bu jarayon hujjatbozlikni kamaytiradi va tekshiruvlarga tayyorgarlikni yengillashtiradi. Markazlashgan raqamli nazorat boshqaruv samaradorligini oshiradi.Nodavlat-bogʻcha.uz ilovasida biometrik identifikatsiya boshqaruv qarorlarini dalillarga asoslash imkonini beradi. Davomat bo‘yicha aniq statistik maʼlumotlar asosida rahbarlar ish rejimini optimallashtiradi, muammoli holatlarni aniqlaydi va profilaktik choralar belgilaydi. Maʼlumotlarga tayangan boshqaruv platformaning strategik ahamiyatini belgilaydi.Biometrik davomat tizimi rahbarlarda raqamli boshqaruv va monitoring kompetensiyalarini rivojlantiradi. Tizim bilan ishlash jarayonida rahbarlar tahliliy fikrlash, monitoring va tezkor qaror qabul qilish ko‘nikmalarini mustahkamlaydi. Raqamli liderlik nodavlat maktabgacha taʼlim tashkiloti rahbari uchun zarur professional sifatga aylanadi.
Nodavlat-bogʻcha.uz platformasida biometrik identifikatsiya orqali davomatni yuritish boshqaruvni shaffof, adolatli va samarali tarzda tashkil etishga xizmat qiladi. Tarbiyalanuvchilar va xodimlar davomatining aniq hisobga olinishi taʼlim-tarbiya jarayonlari uzluksizligini taʼminlaydi va nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotining barqaror faoliyat yuritishiga zamin yaratadi. Ushbu mexanizm zamonaviy raqamli boshqaruv modelining muhim tarkibiy qismi sifatida namoyon bo‘ladi.Biometrik identifikatsiya asosida davomatni yuritish jarayonida muhim jihatlardan biri tizimni joriy etishga tayyorgarlik bosqichini to‘g‘ri tashkil etish hisoblanadi. Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotida ushbu tizimni ishga tushirishdan avval xodimlar va ota-onalar bilan tushuntirish ishlari olib borilishi zarur. Bu jarayon biometrik texnologiyalarga nisbatan ishonchni oshiradi va noto‘g‘ri tushunchalarning oldini oladi. Raqamli yangiliklarni ijtimoiy qabul qildirish boshqaruv samaradorligiga bevosita taʼsir ko‘rsatadi.Biometrik davomat tizimi doirasida texnik xizmat ko‘rsatish va monitoringni yo‘lga qo‘yish alohida ahamiyat kasb etadi. Kamera va qurilmalarning uzluksiz ishlashi, dasturiy taʼminot yangilanishi va internet barqarorligi doimiy nazorat qilinishi lozim. Rahbar tomonidan masʼul shaxslar belgilanishi va ularning javobgarligi aniqlashtirilishi tizimning uzluksiz ishlashini taʼminlaydi. Texnik barqarorlikni boshqarish biometrik davomat ishonchliligining muhim sharti hisoblanadi.Biometrik davomatdan foydalanish jarayonida favqulodda holatlar uchun muqobil mexanizmlarni belgilash zarur bo‘ladi. Masalan, elektr energiyasi yoki internet uzilgan hollarda davomatni vaqtincha qayd etish tartibi oldindan ishlab chiqiladi. Keyinchalik ushbu maʼlumotlar tizimga kiritiladi. Zaxira boshqaruv mexanizmlari tizimga haddan tashqari bog‘liqlikni kamaytiradi.Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida biometrik davomat mehnat munosabatlarini huquqiy jihatdan tartibga solish bilan ham uzviy bog‘liq. Xodimlarning ish vaqti hisobini yuritishda biometrik maʼlumotlar asosiy dalil sifatida xizmat qilishi mumkin. Shu sababli ichki mehnat tartibi qoidalarida biometrik davomatdan foydalanish tartibi aniq belgilanishi lozim. Ichki normativ hujjatlar bilan muvofiqlik boshqaruvda huquqiy aniqlikni taʼminlaydi.Biometrik tizim asosida to‘plangan maʼlumotlar tahliliy maqsadlarda foydalanish imkonini ham beradi. Rahbarlar davomat dinamikasi asosida muassasaga kelish va ketish eng yuqori va eng past vaqt oralig‘ini aniqlaydi. Bu maʼlumotlar ish jadvalini optimallashtirish, navbatchilik va resurslarni rejalashtirishda qo‘llaniladi. Davomat tahliliga asoslangan optimallashtirish boshqaruv samaradorligini oshiradi.Biometrik davomat tizimi orqali bolalar harakati ustidan bilvosita xavfsizlik nazorati ham kuchayadi. Bola muassasaga kelgan va ketgan vaqtlarning aniq qayd etilishi favqulodda vaziyatlarda tezkor choralar ko‘rish imkonini beradi. Bu jihat nodavlat bog‘chaning xavfsizlik tizimini mustahkamlashga xizmat qiladi. Raqamli xavfsizlik monitoringi ota-onalar ishonchini oshiruvchi muhim omildir.Biometrik identifikatsiya asosida davomat yuritish rahbarning boshqaruv madaniyatini o‘zgartiradi. Subyektiv baholash o‘rnini aniq raqamlar va dalillar egallaydi. Natijada rahbarning qarorlari yanada asosli va adolatli bo‘ladi. Dalillarga asoslangan boshqaruv yondashuvi zamonaviy raqamli boshqaruvning asosiy belgisi hisoblanadi.Biometrik davomat tizimi korrupsion holatlar va soxtalashtirish xavfini kamaytirishga ham xizmat qiladi. Davomatni qo‘lda yuritishdagi “belgilab qo‘yish” yoki “o‘rniga kelib qo‘yish” kabi holatlar avtomatik tizimda deyarli bartaraf etiladi. Shaffof raqamli nazorat nodavlat sektor faoliyatida muhim ustunlik hisoblanadi.Nodavlat maktabgacha taʼlim tashkilotlarida biometrik davomat raqamli intizom madaniyatini shakllantiradi. Xodimlar va ota-onalar raqamli tizimga moslashib, vaqtga nisbatan masʼuliyatli munosabatni rivojlantiradi. Bu jarayon jamoada umumiy tartib va intizomni mustahkamlaydi. Raqamli intizom taʼlim muassasasi ichki muhitiga ijobiy taʼsir ko‘rsatadi.Biometrik tizimdan foydalanish rahbarlarda texnologik o‘zgarishlarni boshqarish kompetensiyasini rivojlantiradi. Yangiliklarni joriy etish, qarshiliklarni kamaytirish va jamoani moslashtirish ko‘nikmalari shakllanadi. O‘zgarishlarni boshqarish zamonaviy taʼlim rahbari uchun muhim professional talab hisoblanadi.Biometrik davomat tizimi nodavlat-bogʻcha.uz doirasida nafaqat texnik yechim, balki boshqaruv falsafasini o‘zgartiruvchi omil sifatida namoyon bo‘ladi. Tizim orqali maktabgacha taʼlim tashkilotida aniqlik, tartib va masʼuliyatka asoslangan raqamli boshqaruv muhiti shakllanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O‘zbekiston Respublikasi “Taʼlim to‘g‘risida”gi Qonuni. – Toshkent, 2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi Qonuni.
3. O‘zbekiston Respublikasi “Shaxsga doir maʼlumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–60-son Farmoni. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi.
5. “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi.
6. Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining maktabgacha taʼlim tizimini raqamlashtirishga oid buyruqlari va metodik ko‘rsatmalari.
7. Sattorov A. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida boshqaruv asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2021.
8. To‘xtayeva G. Maktabgacha taʼlimda menejment. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2022.
9. Xudoyberdiyev M. Pedagogik jamoani boshqarish. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2020.
10. Ismoilov B., Qodirov D. Taʼlim menejmenti va raqamli boshqaruv. – Toshkent, 2021.
11. Maktabgacha taʼlim tashkilotlarida elektron boshqaruv tizimlari bo‘yicha metodik qo‘llanmalar (MMTV nashrlari).
12. Raqamli pedagogika va masofaviy boshqaruv mavzusidagi respublika ilmiy-uslubiy to‘plamlar.